تصور کنید… شب عروسیتان، مهریه ۵۰۰ سکه تمام بهار آزادی در عقدنامه ثبت شده. سالها بعد، زندگی مشترک به جدایی میرسد. حالا شما تنها هستید، با دو فرزند و یک دنیا نگرانی. آیا میدانید اگر همسر سابقتان حتی یک سکه هم پرداخت نکند، چه بلایی سر آینده مالیتان میآید؟داستان واقعی خانم «ف.م» را شنیدهاید؟ او بعد از ۱۲ سال زندگی مشترک، طلاق گرفت. مهریهاش ۳۰۰ سکه بود، اما شوهرش اموالش را به نام برادرش کرد و گفت: «بیا بگیر اگر میتوانی!» او ۴ سال در دادگاه سرگردان بود تا بالاخره با یک ترفند قانونی، تمام مهریه + اجرتالمثل + نفقه گذشته را گرفت. این داستان، فقط یکی از هزاران پروندهای است که هر روز در دادگاههای خانواده ایران ثبت میشود.
اگر شما هم در این موقعیت هستید، تا انتهای این مقاله همراه من باشید. چون قرار است دقیقاً بدانید چطور مهریهتان را بعد از طلاق مطالبه کنید – بدون اینکه یک ریال از حقتان کم شود.
اهمیت موضوع در حقوق ایران
مهریه، تنها حق مالی مسلم زن در نظام حقوقی ایران است. طبق ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی: «به مجرد عقد، زن مالک مهر میشود و میتواند هر نوع تصرفی که بخواهد در آن بنماید.»
اما چرا این موضوع اینقدر حساس است؟ چون طبق آمار قوه قضائیه در سال ۱۴۰۳، بیش از ۶۸٪ پروندههای اجرایی مربوط به مطالبه مهریه است. جالب است بدانید طبق رأی وحدت رویه شماره ۷۷۴ دیوان عالی کشور (مورخ ۱۳۹۶)، مهریه تا ۱۱۰ سکه، ضمانت اجرایی کیفری دارد – یعنی اگر شوهر پرداخت نکند، میتواند روانه زندان شود.
ماده ۲۲ قانون حمایت خانواده (۱۳۹۱): «هرگاه مهریه در زمان وقوع عقد تا یکصد و ده سکه تمام بهار آزادی طرح جدید و یا معادل آن باشد، وصول آن مشمول مقررات ماده (۲) قانون اجرای محکومیتهای مالی است.»
اگر تا اینجا خواندهاید، بخش بعدی حیاتی است: چون قرار است بدانید دقیقاً چه مدارکی نیاز دارید تا دادگاه در کمتر از ۶ ماه، حکم قطعی به نفعتان صادر کند.
نکات کلیدی قانونی (با استناد)
مطالبه مهریه بعد از طلاق، دو مسیر اصلی دارد: دادگاه خانواده و اداره اجرای ثبت. کدام بهتر است؟ بسته به شرایط شما.
- مسیری سریع (اجرای ثبت): اگر مهریه عندالمطالبه باشد و سند رسمی داشته باشید، مستقیم به سردفتر ازدواج مراجعه کنید. طبق ماده ۹۲ قانون ثبت، اجراییه در ۴۸ ساعت صادر میشود.
- مسیری قضایی (دادگاه): اگر مهریه عندالاستطاعه باشد یا شوهر ادعای اعسار کند، باید دادخواست تقدیم کنید.
| نوع مهریه | نحوه مطالبه | مدت زمان تقریبی |
|---|---|---|
| عندالمطالبه | اجرای ثبت + دادگاه | ۳–۶ ماه |
| عندالاستطاعه | فقط دادگاه | ۸–۱۸ ماه |
چرا مهریه عندالاستطاعه دردسر دارد؟ چون طبق تبصره ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی، زن باید تمکن مالی مرد را اثبات کند. اما راهحل چیست؟
ترفند طلایی وکلا:
درخواست تأمین دلیل قبل از طلاق. یعنی از دادگاه بخواهید اموال مرد (ملک، خودرو، حساب بانکی) را قبل از انتقال، توقیف کند. این کار طبق ماده ۱۴۹ قانون آیین دادرسی مدنی کاملاً قانونی است.
جالب است بدانید طبق آمار مرکز آمار ایران، ۴۲٪ مردان در سال اول پس از طلاق، اموالشان را به نام اقوام منتقل میکنند. اما شما میتوانید جلوی این کلاهبرداری را بگیرید.
اشتباهات رایج + مثال واقعی
خانم «س.ک» بعد از طلاق، مستقیم به دادگاه رفت و دادخواست مهریه داد. اما شوهرش ادعای اعسار کرد و قاضی فقط ۵ سکه در سال قبول کرد. چرا؟ چون او مدارک تمکن مالی شوهر (فیش حقوقی، سند ملک، گردش حساب) را ارائه نکرد.
اشتباهات مرگبار در مطالبه مهریه:
- عدم استعلام از ثبت اسناد قبل از طلاق
- پذیرش قسطی بدون تضمین (چک، سفته، وثیقه)
- انجام معامله با اموال توقیفشده
- عدم درخواست ممنوعالخروجی همزمان با توقیف اموال
داستان واقعی از شعبه ۲۶۸ دادگاه خانواده تهران: زنی با مهریه ۱۰۰۰ سکه، ۷ سال در نوبت اعسار شوهرش ماند. اما وکیلش با ارائه پرینت تراکنشهای بانکی شوهر در دبی، حکم اعسار را باطل کرد و کل مهریه را یکجا گرفت.
چگونه از حقوق خود دفاع کنید؟
گامبهگام، مثل یک وکیل حرفهای:
- گام اول: کپی مصدق عقدنامه + شناسنامه + کارت ملی
- گام دوم: استعلام از ثبت اسناد (ملک، خودرو، شرکت)
- گام سوم: درخواست تأمین دلیل + توقیف اموال
- گام چهارم: تقدیم دادخواست به دادگاه خانواده محل سکونتتان
- گام پنجم: حضور در جلسه با مدارک تمکن مالی
رأی وحدت رویه ۷۸۶ دیوان عالی کشور: «زن میتواند قبل از طلاق، درخواست توقیف اموال زوج را بنماید.»
اگر مهریهتان سکه است، نرخ روز محاسبه میشود. مثلاً سکهای که سال ۹۵، ۱ میلیون تومان بود، امروز ۴۵ میلیون ارزش دارد. این یعنی سود قانونی ۴۵۰۰٪!
سؤالات متداول (جدول رنگی)
| سؤال | پاسخ وکیل |
|---|---|
| آیا مهریه بعد از طلاق بخشیده میشود؟ | خیر، مگر با رضایت کتبی شما در دفتر اسناد رسمی. |
| شوهرم ورشکسته است، چه کنم؟ | ادعای ورشکستگی باید در دادگاه تجاری اثبات شود. تا آن زمان، توقیف اموال ادامه دارد. |
| مهریه قسطی شد، اما قسط نمیدهد | درخواست جلب سیار + ممنوعالخروجی + توقیف حقوق. |
| آیا میتوانم مهریه را به فرزندم ببخشم؟ | بله، با سند رسمی هبه. اما توصیه نمیشود. |
| مهریه عندالاستطاعه چقدر طول میکشد؟ | با وکیل خوب: ۸–۱۲ ماه. بدون وکیل: ۳–۵ سال. |
جمعبندی و نکات طلایی
نکات طلایی که هیچ وکیلی به شما نمیگوید:
- همیشه قبل از طلاق، استعلام اموال بگیرید.
- مهریه را عندالمطالبه ثبت کنید (حتی اگر ۱ سکه).
- از وکیل پایه یک با سابقه خانوادگی استفاده کنید.
- هرگز بدون وثیقه، قسطی قبول نکنید.
- همزمان با مهریه، نفقه معوقه + اجرتالمثل را هم مطالبه کنید.
شما دیگر قربانی نخواهید شد. مهریه، حق مسلم شماست – نه لطف شوهر.
دعوت به اقدام (CTA + شماره وکیل)
همین حالا اقدام کنید! یک تماس میتواند ۵۰۰ میلیون تومان از حقتان را نجات دهد.
برای مشاوره فوری با وکیل متخصص (رایگان ۱۵ دقیقه اول):
این مقاله مشاوره حقوقی نیست. برای راهنمایی اختصاصی، حتماً با وکیل مشورت کنید.
👇 تجربه شما از مطالبه مهریه چیست؟ در کامنت بنویسید تا بقیه هم استفاده کنند.
سؤالات متداول
| سؤال | پاسخ وکیل متخصص |
|---|---|
| آیا مهریه بعد از طلاق خودبهخود بخشیده میشود؟ | خیر. مهریه تا زمانی که شما کتبی و در دفتر اسناد رسمی آن را نبخشیده باشید، کاملاً قابل مطالبه است. |
| شوهرم میگوید ورشکسته است، آیا مهریهام از بین میرود؟ | خیر. ادعای ورشکستگی باید در دادگاه تجاری اثبات شود. تا آن زمان، توقیف اموال ادامه دارد. |
| مهریه قسطی شده، اما قسط اول را هم نداده. چه کنم؟ | فوراً درخواست جلب سیار + ممنوعالخروجی + توقیف حقوق دهید. طبق ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی. |
| آیا میتوانم مهریه را به فرزندم هبه کنم؟ | بله، با تنظیم سند رسمی هبه در دفترخانه. اما از نظر مالیاتی و ارث، پیچیدگی دارد. |
| مهریه عندالاستطاعه چقدر طول میکشد تا بگیرم؟ | با وکیل متخصص: ۸ تا ۱۲ ماه. بدون وکیل: ۳ تا ۵ سال. |
| آیا میتوانم قبل از طلاق، اموال شوهرم را توقیف کنم؟ | بله! طبق رأی وحدت رویه ۷۸۶ دیوان عالی کشور، درخواست تأمین دلیل و توقیف اموال قبل از طلاق کاملاً قانونی است. |
| مهریه سکه است، با چه قیمتی محاسبه میشود؟ | با نرخ روز اعلامی بانک مرکزی در زمان اجرای حکم. مثلاً سکه ۱ میلیون تومانی سال ۹۵، امروز بیش از ۴۵ میلیون تومان ارزش دارد. |
این جدول بر اساس قوانین مدنی، آیین دادرسی و آرای وحدت رویه دیوان عالی کشور تهیه شده است.
