مجوز دریافت شوکر و اسپری فلفل — قانون چه میگوید؟
شاید شما هم در اخبار شنیده باشید که فردی بهدلیل حمل شوکر یا اسپری فلفل بازداشت شده است. بسیاری تصور میکنند داشتن این وسایل برای دفاع شخصی بلامانع است، اما قانون چنین مجوزی را برای عموم صادر نکرده است. در این مقاله بهعنوان یک وکیل کیفری، توضیح میدهم که چه کسانی میتوانند مجوز شوکر و اسپری فلفل بگیرند، مراحل دریافت آن چیست و اگر بدون مجوز حمل کنید، چه مجازاتی در انتظارتان است.
آیا داشتن شوکر و اسپری فلفل قانونی است؟
مطابق با قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیرمجاز مصوب سال ۱۳۹۰، شوکر و اسپری فلفل از مصادیق «وسایل دفاع شخصی» محسوب میشوند، اما حمل یا نگهداری آنها بدون مجوز رسمی از نیروی انتظامی جرم است.
در تبصره ماده ۲ این قانون آمده است:
«وسایل شوکدهنده و گاز اشکآور و فلفلزا، در حکم سلاح محسوب شده و حمل و نگهداری آنها بدون مجوز از مراجع ذیصلاح ممنوع است.»
بنابراین حتی اگر قصد شما صرفاً دفاع از خود باشد، قانون به شما اجازهی خرید یا استفاده از این ابزار را بدون مجوز نمیدهد.
چه کسانی میتوانند مجوز شوکر یا اسپری فلفل بگیرند؟
مجوز این وسایل تنها برای گروههای خاصی صادر میشود، از جمله:
مأموران حفاظت فیزیکی در سازمانها و شرکتهای دارای مجوز انتظامی
نیروهای امنیتی و انتظامی
رانندگان یا نگهبانان حمل پول و اموال با مجوز رسمی
اشخاصی که تهدید جانی آنها توسط مراجع امنیتی تأیید شده است
به عبارت ساده، اگر شما یک شهروند عادی هستید، گرفتن مجوز شوکر یا اسپری فلفل بهسادگی امکانپذیر نیست مگر اینکه بتوانید تهدید جدی علیه جان خود را اثبات کنید.
مراحل دریافت مجوز شوکر و اسپری فلفل
در صورت داشتن شرایط لازم، روند قانونی به این صورت است:
ثبت درخواست کتبی در کلانتری محل سکونت یا اداره اماکن ناجا
ارائه مدارک شناسایی و دلایل تهدید جانی (مثل شکایت، پرونده قضایی، یا گزارش تهدید)
بررسی صلاحیت فرد توسط پلیس اطلاعات و امنیت عمومی
صدور مجوز حمل محدود (زماندار و فقط برای مورد خاص)
نکته مهم:
مجوز معمولاً بین ۳ تا ۶ ماه اعتبار دارد و باید تمدید شود. استفاده از شوکر یا اسپری خارج از شرایط تعیینشده در مجوز، میتواند موجب لغو مجوز و حتی تعقیب کیفری شود.
مجازات حمل شوکر یا اسپری فلفل بدون مجوز
طبق ماده ۶ قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات، مجازات نگهداری یا حمل وسایل دفاع شخصی بدون مجوز، بسته به نوع وسیله، بین ۹۱ روز تا ۲ سال حبس و جزای نقدی تا ده میلیون ریال است.
همچنین اگر فرد از این وسایل برای تهدید یا آسیب به دیگری استفاده کند، مشمول مجازات شدیدتر طبق مواد ۶۱۴ و ۶۱۷ قانون مجازات اسلامی خواهد شد.
مثال واقعی:
در یکی از پروندهها در مشهد، موکلی داشتم که در درگیری خیابانی از اسپری فلفل برای دفاع استفاده کرده بود. با اینکه آسیب جدی وارد نکرده بود، اما چون مجوز رسمی نداشت، به اتهام «حمل و استفاده غیرمجاز از وسایل دفاع شخصی» به ۴ ماه حبس تعزیری محکوم شد. در نهایت با ارائه لایحه دفاعیه و اثبات نداشتن سوءنیت، حکم به جزای نقدی تبدیل شد.
تفاوت بین شوکر، اسپری فلفل و سلاح سرد
| نوع وسیله | ماهیت قانونی | نیاز به مجوز | مجازات حمل بدون مجوز |
|---|---|---|---|
| شوکر الکتریکی | وسیله دفاع شخصی در حکم سلاح | بله | ۹۱ روز تا ۲ سال حبس |
| اسپری فلفل | گاز اشکآور در حکم سلاح | بله | ۳ ماه تا ۱ سال حبس |
| چاقو و قمه | سلاح سرد غیرمجاز | بله | ضبط وسیله + حبس تعزیری |
آیا داشتن شوکر یا اسپری فلفل در خودرو جرم است؟
بله. خودرو محل شخصی محسوب میشود، اما در صورت کشف شوکر یا اسپری فلفل بدون مجوز، ضبط وسیله و تشکیل پرونده کیفری الزامی است.
افسر پلیس میتواند موضوع را به عنوان «حمل سلاح غیرمجاز» گزارش دهد و پرونده جهت بررسی به دادسرای عمومی ارسال میشود.
نکات حقوقی مهم برای شهروندان
شوکر یا اسپری فلفل فقط با مجوز نیروی انتظامی قابل نگهداری است.
فروش این وسایل در فضای مجازی یا مغازهها بدون مجوز، عمل مجرمانه است.
خرید اینترنتی از سایتهای خارجی یا قاچاق، طبق قانون، قاچاق سلاح محسوب میشود.
در صورت تهدید جانی واقعی، بهتر است با پلیس اطلاعات و امنیت عمومی ناجا مشورت کنید.
توصیه وکیل: دفاع قانونی بهجای دفاع خطرناک
بهعنوان وکیل کیفری، بارها شاهد بودهام که افراد صرفاً برای حفظ امنیت خود، اقدام به خرید شوکر یا اسپری فلفل کردهاند، اما در نهایت خودشان متهم به حمل سلاح غیرمجاز شدهاند.
اگر واقعاً در معرض خطر هستید، بهتر است از مسیر قانونی اقدام کنید یا با وکیل متخصص جرایم کیفری مشورت کنید تا راهحل قانونی و امنتری برای دفاع از خودتان پیدا شود.
سؤالات متداول درباره مجوز شوکر و اسپری فلفل
۱. آیا زنان برای دفاع شخصی میتوانند اسپری فلفل داشته باشند؟
خیر، مگر با مجوز رسمی از نیروی انتظامی و در شرایط خاص (مانند تهدید جانی تأییدشده).
۲. آیا شوکر و اسپری فلفل در دسته اسلحه گرم محسوب میشوند؟
خیر، اما طبق قانون در حکم سلاح هستند و حمل آنها بدون مجوز جرم است.
۳. مجوز شوکر برای چند ماه صادر میشود؟
بین ۳ تا ۶ ماه و فقط برای مورد خاص؛ پس از آن باید تمدید شود.
۴. فروش اسپری فلفل در داروخانه یا مغازه مجاز است؟
خیر، فروش بدون مجوز، قاچاق و جرم قابل پیگرد است.
۵. اگر فردی بدون مجوز از اسپری فلفل استفاده کند اما آسیبی نزند چه میشود؟
در هر حال مرتکب جرم «حمل و استفاده غیرمجاز» شده و ممکن است به جزای نقدی یا حبس تعزیری محکوم شود.
جمعبندی نهایی
حمل یا خرید شوکر و اسپری فلفل بدون مجوز، حتی برای دفاع شخصی، جرم محسوب میشود. تنها اشخاص خاص یا تهدیدشده میتوانند با مجوز رسمی از ناجا از این وسایل استفاده کنند.
در صورت داشتن پرونده یا اتهام در این زمینه، مشاوره با وکیل کیفری متخصص میتواند از صدور حکم حبس جلوگیری کند.
